سامانه مودیان سامانه ای تحت مدیریت سازمان است که در آن به هر مودی، کارپوشه ویژهای اختصاص یافته و تبادل اطلاعات میان مودیان و سازمان منحصرا از طریق آن کارپوشه انجام میشود. مودیان میتوانند با استفاده از هرگونه سخت افزار یا نرم افزار اعم از رایانه شخصی، پایانه فروشگاهی، سامانه های ابری یا هر وسیله دیگری که حافظه مالیاتی به آن متصل شده باشد مثل نرم افزار های واسط سامانه مودیان ، به سامانه مودیان متصل شوند. مرجع نهائی ثبت، صدور و استعلام صورتحساب الکترونیکی، سامانه مودیان میباشد.
مشمولین حقیقی و حقوقی سامانه مودیان
بر اساس قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، اصل بر شمول اشخاص مشمول قوانین مالیاتی در نظام سامانه مؤدیان است. در این چارچوب، اشخاص حقیقی دارای فعالیت اقتصادی و اشخاص حقوقی، با توجه به نوع فعالیت و مقررات مربوط، ممکن است مکلف به عضویت در سامانه مؤدیان و صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی باشند.
برای مشاهده متن قانون و مبنای قانونی مشمولان، میتوانید قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان را مطالعه کنید.
اشخاص حقیقی
اشخاص حقیقی که بهعنوان صاحب کسبوکار یا صاحب حرفه فعالیت اقتصادی دارند، در صورت قرار گرفتن در گروههای مشمول، باید تکالیف مربوط به سامانه مؤدیان را انجام دهند. بنابراین، صرفاً شخص حقیقی بودن به معنی معافیت از سامانه مؤدیان نیست و باید نوع فعالیت و مقررات مربوط به آن بررسی شود.
سازمان هرسال فراخوانهایی را برای اشخاص حقیقی اعلام میکند که در آن حدمجازی برای فروش سالیانه این دسته از اشخاص تعیین میکند و نیاز است نسبت به بررسی میزان فروش خود بر اساس فراخوان اقدام نمایید.
آخرین مبلغ اعلام شده 14 میلیارد و 400 میلیون تومان بوده است که بعد از رسیدن به این مبلغ فروش باید صورتحساب الکترونیکی ثبت کنند.
اشخاص حقوقی
شرکتها و سایر اشخاص حقوقی نیز در چارچوب قانون، در زمره اشخاص مشمول قرار میگیرند و برخی اشخاص حقوقی بدون توجه به میزان فروش، همچنان مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی هستند. برای نمونه، در مقررات مربوط به معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی، کلیه اشخاص حقوقی موضوع فصل پنجم باب سوم قانون مالیاتهای مستقیم از این معافیت مستثنی شدهاند.
نکته مهم درباره «مشمول سامانه مؤدیان» و «معاف از صدور صورتحساب الکترونیکی»
این دو عبارت را نباید یکسان در نظر گرفت. ممکن است یک مؤدی از صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی در یک بازه یا تحت شرایط مشخص معاف باشد، اما این موضوع لزوماً به معنی خروج کامل او از مقررات سامانه مؤدیان نیست. برای مثال، مقررات مربوط به ماده ۱۴ مکرر، برای برخی صاحبان مشاغل با رعایت شرایط و نصاب فروش، معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی تعیین کرده است؛ در مقابل، برخی گروهها مانند اشخاص حقوقی، صاحبان برخی مشاغل پزشکی و حقوقی و فعالان حوزه طلا، جواهر و پلاتین، با هر میزان فروش از این معافیت مستثنی شدهاند.
بنابراین برای اینکه مشخص شود کسبوکار شما دقیقاً مشمول صدور صورتحساب الکترونیکی هست یا خیر، صرفاً حقیقی یا حقوقی بودن کافی نیست و باید نوع فعالیت، میزان فروش و مقررات و معافیتهای مربوط به آن نیز بررسی شود.
اشخاص مشمول اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان: کلیه صاحبان مشاغل (صنفی و غیرصنفی) و اشخاص حقوقی موضوع فصل های چهارم و پنجم باب سوم قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/3 با اصلاحات و الحاقات بعدی آن، مشمول این قانون هستند. در این قانون هرگاه از واژه مودی استفاده می شود، مراد، اشخاص مشمول است; مگر خلاف آن تصریح شده باشد.
لیست مشاغل در عکسهای پایین آورده شده است:
گروه اول:
گروه دوم:
گروه سوم:
چه کسانی مشمول سامانه مؤدیان نیستند؟
اصل بر این است که اشخاص مشمول قوانین مالیاتی، در چارچوب قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، تکالیف مربوط به این سامانه را انجام دهند. بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس حقیقی یا حقوقی بودن، یک گروه را بهطور کامل از شمول سامانه مؤدیان خارج دانست.
با این حال، معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی با مشمول نبودن سامانه مؤدیان تفاوت دارد. برخی مؤدیان ممکن است طبق قانون و مقررات مربوط، در شرایط مشخص از صدور صورتحساب الکترونیکی معاف باشند؛ اما این موضوع به معنی خارج بودن کامل آنها از سامانه مؤدیان یا سایر تکالیف مالیاتی نیست.
بر اساس مقررات مربوط به معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی، برخی صاحبان مشاغل با توجه به نوع فعالیت و میزان فروش میتوانند مشمول این معافیت شوند. بنابراین اگر فعالیت شما در گروههای مشمول معافیت قرار داشته باشد و شرایط تعیینشده، از جمله نصاب فروش، را داشته باشید، ممکن است الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی برای شما وجود نداشته باشد.
در مقابل، برخی گروهها حتی در صورت پایین بودن میزان فروش نیز از معافیت صدور صورتحساب الکترونیکی برخوردار نیستند. از جمله این گروهها میتوان به اشخاص حقوقی و برخی صاحبان مشاغل و فعالیتهای خاص اشاره کرد که در مقررات مربوط به معافیت، صراحتاً از شمول معافیت مستثنی شدهاند.
بنابراین، اگر سؤال شما این است که «آیا من اصلاً مشمول سامانه مؤدیان نیستم؟»، پاسخ را نباید صرفاً بر اساس میزان فروش یا حقیقی و حقوقی بودن مشخص کرد. باید سه موضوع بررسی شود: نوع شخصیت مؤدی، نوع فعالیت و مقررات مربوط به معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی.
به زبان ساده، اگر فعالیت اقتصادی شما در گروه مؤدیان مشمول قانون قرار دارد، نمیتوان صرفاً به دلیل نداشتن فروش یا پایین بودن مبلغ معاملات، نتیجه گرفت که هیچ تکلیفی در سامانه مؤدیان ندارید. ممکن است فقط از صدور صورتحساب الکترونیکی معاف باشید، نه از تمام الزامات مالیاتی.
تاریخ مشمولیت اشخاص در قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان:
تاریخ مشمولیت برای مودیانیکه در حال فعالیت هستند از تاریخ فراخوان و برای مودیانی که بعد از تاریخ فراخوان شروع به فعالیت رسمینمودهاند، از تاریخ شروع فعالیت آنها میباشد. مودیان از تاریخ مشمولیت ملزم به صدور و ارسال صورتحساب های الکترونیکی به سامانه مودیان میباشند.
سازمان مکلف است ظرف یک هفته از تاریخ لازم الاجراء شدن این ماده نسبت به ثبت نام و عضویت کلیه مودیان در سامانه مودیان و تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها اقدام نماید. همچنین سازمان موظف است حداکثر ظرف یک هفته پس از ثبت نام مودیان در نظام مالیاتی، نسبت به ثبت نام و عضویت و نیز تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها در سامانه مودیان اقدام نماید. در صورت عدم اجرای حکم فوق توسط سازمان، مودیانی که در نظام مالیاتی ثبت نام کرده اند، مشمول جرائم مربوط به عدم عضویت یا عدم ثبت نام در سامانه مودیان نمیشوند.
برای آشنایی بیشتر با قوانین مربوط به سامانه مودیان می توانید به بلاگ پست لینک شده مراجعه کنید.
تکالیف مشمولین سامانه مؤدیان
پس از مشخصشدن اینکه سامانه مؤدیان برای چه کسانی است و آیا یک شخص حقیقی یا حقوقی در گروه اشخاص مشمول سامانه مؤدیان قرار میگیرد، باید تکالیف سازمان امور مالیاتی و مؤدی را بهصورت جداگانه بررسی کرد. قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، وظایفی را برای سازمان در زمینه ایجاد و مدیریت سامانه و همچنین تکالیفی را برای مؤدیان در زمینه صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی تعیین کرده است.
وظایف سازمان امور مالیاتی
سازمان امور مالیاتی کشور مسئول ایجاد، مدیریت و فراهمکردن زیرساختهای سامانه مؤدیان است. مهمترین وظایف سازمان در این زمینه عبارتاند از:
- ثبتنام و عضویت مؤدیان در سامانه مؤدیان و تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها؛
- فراهمکردن زیرساخت لازم برای ثبت و دریافت صورتحسابهای الکترونیکی؛
- ایجاد امکان تبادل اطلاعات میان مؤدی و سازمان از طریق کارپوشه؛
- دریافت، ثبت و نگهداری اطلاعات صورتحسابهای الکترونیکی؛
- اعلام برخی مغایرتها و موارد قانونی به مؤدی از طریق سامانه؛
- فراهمکردن امکان مشاهده و پیگیری اطلاعات و سوابق صورتحسابها در کارپوشه.
بر اساس ماده ۵ قانون تسهیل تکالیف مؤدیان، سازمان امور مالیاتی مکلف است نسبت به ثبتنام و عضویت مؤدیان در سامانه مؤدیان و تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها اقدام کند. همچنین در صورت ثبتنام مؤدی در نظام مالیاتی، سازمان موظف است فرایند عضویت و تخصیص کارپوشه را مطابق مقررات انجام دهد.
تکالیف مؤدیان پس از مشخصشدن مشمولیت
اما مودیان مالیاتی چه کسانی هستند و اگر مشخص شود یک مؤدی مشمول سامانه است، چه کاری باید انجام دهد؟
بهطور خلاصه، مؤدی مشمول باید:
- وضعیت ثبتنام و کارپوشه خود را بررسی و تکمیل کند؛
- متناسب با نوع فعالیت، زیرساخت مناسب برای صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی را فراهم کند؛
- صورتحسابهای الکترونیکی را مطابق مقررات صادر و ارسال کند؛
- وضعیت صورتحسابها و اطلاعات ثبتشده در کارپوشه را بررسی و پیگیری کند؛
- سایر تکالیف قانونی مرتبط با سامانه مؤدیان و صورتحسابهای الکترونیکی را رعایت کند.
بنابراین، پس از مشخصشدن مشمولیت، مهمترین موضوع برای مؤدی این است که روش مناسب صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی را انتخاب کرده و فرایندهای مالیاتی خود را مطابق الزامات سامانه مؤدیان انجام دهد.
کیسان، رتبه یک شرکتهای معتمد مالیاتی، امکان ثبت صورتحساب را برای تمامی مودیان حقیقی و حقوقی فراهم نموده است.
شرکتهای معتمد ارائه کننده خدمات مالیاتی اشخاص حقوقی داراي پروانه هستند که حسب ضوابط و دستورالعملهای ابلاغی سازمان، نسبت به ارائه مشاوره و آموزشهاي لازم به مؤدیان، نصب و پشتیبانی تجهیزات مورد نیاز براي ارائه خدمات مالیاتی از قبیل خدمات مربوط به صدور صورتحساب الکترونیکی و سایر امور غیر حاکمیتی (به تشصیص سازمان) با سازمان همکاري میکنند.
متقاضیان مشمول ثبت صورتحساب در سامانه مودیان و پایانههای فروشگاهی میتوانند جهت ثبت صورتحسابهای خود و ارسال آنها به سامانه مودیان، از«پایانه فروشگاهی کیسان» استفاده نمایند.
شرکت داده پردازی کیسان جهت تسهیل در تکالیف مودیان مشمول، تعرفه «برنزی» را به صورت «رایگان» ارائه میدهد.
در صورتی که تا بحال اقدامی جهت ثبت صورتحسابهای خود نداشتهاید، میتوانید تنها در 5 مرحله ثبت نام خود را تکمیل نموده و لحظاتی پس از تکمیل ثبت نام اقدام به ثبت صورتحساب الکترونیک نمایید.
