مؤدی مالیاتی کیست و چه وظایفی در سامانه مؤدیان دارد؟

در عصر دیجیتال و هوشمند سازی مالیات، نظام مالیاتی از فرآیندهای کاغذی به سمت شفافیت و عملیات الکترونیکی حرکت کرده است.
در این میان، «مؤدی مالیاتی» به عنوان نقش اصلی این عرصه، نقشی فراتر از یک پرداخت‌کننده ساده ایفا می‌کند. او نه تنها متعهد به پرداخت حقوق مالی دولت است، بلکه مسئولیت مستقیم مدیریت داده‌های مالی و رعایت الزامات قانونی در بستر سامانه‌های هوشمند را بر عهده دارد. با این حال، بسیاری از فعالان اقتصادی هنوز با تعاریف دقیق و وظایف عملیاتی خود در این سامانه‌های نوین آشنا نیستند که این ابهام می‌تواند منجر به جریمه‌های مالیاتی یا مشکلات حقوقی شود. در ادامه، با نگاهی دقیق و کاربردی، به بررسی ماهیت مؤدی مالیاتی و وظایف کلیدی او در سامانه مؤدیان می‌پردازیم تا مسیر تعامل با سازمان امور مالیاتی را برای شما هموارتر کنیم.

 

انواع مؤدی مالیاتی

به هر شخص حقیقی یا حقوقی که دارای پرونده مالیاتی است، مؤدی مالیاتی گفته می‌شود. تمامی مؤدیان مالیاتی باید مالیات خود را به «سازمان امور مالیاتی کشور» بپردازند.

انواع مؤدی مالیاتی

سازمان امور مالیاتی کشور موظف است مؤدیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشده‌اند، مطابق جدول زمانبندی که توسط رئیس سازمان مذکور پیشنهاد شده و به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارائی می‌رسد، تا پایان سال 1403 به ‌تدریج فراخوان نماید. مؤدیان مالیاتی به سه گروه اشخاص حقیقی، اشخاص حقوقی، مشارکت مدنی تقسیم شده وبراساس مشمولیت خود باید نسبت به انجام تکالیف اقدامات ضروری را انجام دهند.

 

تکالیف مؤدی مالیاتی

براساس ماده«2» قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مؤدیان، سازمان مکلف است ظرف یک هفته از تاریخ لازم الاجراء شدن این ماده نسبت به ثبت نام و عضویت کلیه مؤدیان در سامانه مؤدیان و تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها اقدام نماید. همچنین سازمان موظف است حداکثر ظرف یک هفته پس از ثبت‌ نام مؤدیان در نظام مالیاتی، نسبت به ثبت نام و عضویت و نیز تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها در سامانه مؤدیان اقدام نماید.
مؤدیان مالیاتی موظف‌اند وظایف مختلفی در سامانه مودیان انجام دهند، از ثبت اطلاعات پایه تا ارسال صورتحساب و اظهارنامه‌ها. با این حال، برخی از مؤدیان خرد و صاحبان مشاغل کوچک می‌توانند به جای ارسال اظهارنامه و محاسبه مالیات بر اساس درآمد واقعی، از تبصره ماده ۱۰۰ مالیات‌های مستقیم استفاده کنند. این تبصره امکان تعیین مالیات به صورت مقطوع را فراهم می‌کند و به مؤدیان اجازه می‌دهد با تکالیف ساده‌تر و پیش‌بینی‌پذیر، مالیات خود را پرداخت کنند. معتمدین مالیاتی نیز در سامانه مودیان نقش دارند تا مؤدیان را در استفاده صحیح از این تبصره راهنمایی کنند.

بنابراین از مهم‌ترین نکالیف شما به عنوان مؤدی مالیاتی، ثبت نام و عضویت در «سامانه مؤدیان» است. پس از انجام این مرحله، باید نسبت به ثبت صورتحساب فروش برای خریداران خود اقدام نموده و جهت اصلاح یا ابطال صورتحساب‌های الکترونیکی با آنان تعامل داشته باشید. در این راستا انتخاب بهترین شرکت معتمد مالیاتی تاثیر بسزایی در سهولت انجام کارهای مالیاتی دارد.

 

اشخاص حقوقی زیر مشمول پرداخت مالیات‌های موضوع این قانون نیستند:

  1.  وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی
  2. دستگاه­هایی که بودجه آنها وسیله دولت تأمین می‌شود.
  3.  شهرداری‌ها و دهیاری‌ها

کالا‌ها/خدمات معاف از پرداخت مالیات‌برارزش افزوده

عرضه کالاها و ارائه خدمات ذیل و هم‌چنین واردات آن‌ها حسب مورد از پرداخت مالیات معاف است:

  1. محصولات کشاورزی فراوری شده
  2. دام و طیور زنده
  3. آبزیان و زنبور عسل
  4. انواع کود و سم و بذر
  5. آرد خبازی، نان، گوشت، قند و شکر و … کتاب، مطبوعات، دفاتر تحریر و انواع دارو، لوازم مصرفی درمانی، خدمات درمانی، خدمات بانکی و اعتباری و … حمل ونقل عمومی مسافری برون شهری و درون شهری، انواع خدمات پژوهشی و آموزشی.

 

ثبت نام در سامانه مؤدیان مالیاتی

باتوجه به بالا بودن تعداد مشمولین این قانون،سازمان امور مالیاتی، سامانه‌ای را جهت ثبت اسناد مرتبط به مالیات مانند صورتحساب فروش، مشاهده صورتحساب خرید و نشان دادن واکنش نسبت به آن‌ها، اعلامیه‌های واردات و هرگونه اسناد مرتبط مالی به نام «سامانه مودیان» راه‌اندازی نموده است.

جهت بررسی تخصصی مودیان مالیاتی مشمول، مقاله اختصاصی این عنوان را مطالعه کنید.

تمامی اصناف و مشاغل باید در این سامانه ثبت‌نام خود را انجام داده و مطابق با قوانین تعیین شده از سمت سازمان امور مالیاتی کشور عمل نمایند. جهت نحوه ثبت نام در سازمان امور مالیاتی و ایجاد کارپوشه در سامانه مودیان، مقاله آموزشی صفرتاصد سامانه مودیان را بررسی نمایید.

 

اعتبار مالیاتی چیست؟

از مهم‌ترین تغییرات قانون مالیات‌های مستقیم که در راستای هدفمندسازی معافیت‌های مالیاتی و شفاف‌سازی حمایت‌های مالی در اقتصاد کشور صورت پذیرفته است، جایگزینی سیاست اعتبار مالیاتی با نرخ صفر به جای معافیت های مالیاتی است. اعتبار مالیاتی نوعی تشویق، امتیاز و یا تخفیفی است که به صورت کسر یا تهاتر در ازاء مالیات متعلق در نظر گرفته می‌شود. مزیت اعتبارات مالیاتی نسبت به معافیت‌های مالیاتی در این است که این اعتبارات قابل برنامه ریزی بوده و میزان هزینه از دست رفته طی آن برای دولت مشخص است. این اعتبار مالیاتی برای مؤدیان نیز قابل برنامه ریزی است.

در نتیجه، تمایل مشمولین مالیاتی به خرید از فروشندگانی که عضو سامانه مؤدیان بوده و امکان ثبت صورتحساب الکترونیک دارند، جهت دریافت اعتبار بیشتر خواهد شد.

 

نحوه استعلام مودی مالیاتی

تمامی مودیان مشمول علاوه بر ثبت فروش و میزان درآمد خود، باید نسبت به دریافت صورتحساب خرید از فروشنده جهت دریافت اعتبار مالیاتی درخواست نموده و نسبت به آن صورتجساب واکنش نشان دهند. این واکنش شامل تایید صورتحساب، رد صورتحساب بوده و درصورتی که صورتحساب نیاز به اصلاح با ابطال داشته باشد، به فروشنده اعلام نماید تا تغییرات صورت گرفته شود.

شایان ذکر است جهت نشان دادن واکنش باید اطلاعات در پرونده مالیاتی شما ثبت شده باشد تا این امکان برای شما به عنوان خریدار فراهم باشد.

اطلاعات پرونده مالیاتی از طریق خریدار به فروشنده اعلام شده و درصورتی که خریدار دارای چندپرونده مالیاتی است، باید پرونده موردنظر خود را جهت کسب اعتبار مالیاتی مشخص نموده و اطلاعات صحیح را به فروشنده اعلام نماید. اطلاعات هویتی مرتبط با پرونده مالیاتی مانند شناسه ملی، کدملی، کداقتصادی و یا شناسه پرونده مشارکت مدنی بوده و فروشنده جهت اطمینان از صحت اطلاعات می‌تواند به سامانه استعلام وجود یا عدم وجود پرونده مالیاتی که به سرویس استعلام «سازمان امورمالیاتی کشور» متصل است استفاده نمایند.

 

انواع صورتحساب الکترونیک

ثبت صورتحساب الکترونیکی فروش، براساس اطلاعاتی که از خریدار در دسترس شما به عنوان شخص فروشنده است تعیین می‌شود.

  1. صورتحساب الکترونیکی نوع اول، صورتحسابی با اطلاعات هویتی فروشنده و خریدار، کالا/خدمت فروش رفته است.
  2. صورتحساب الکترونیکی نوع دوم، صورتحسابی است با اطلاعات کامل فروشنده، اطلاعات کامل کالا/خدمت و ثبت اطلاعات خریدار اختیاری است.
  3. صورتحساب الکترونیکی نوع سوم، رسید پرداخت وجه صادره از دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه الکترونیکی پرداخت دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی که حسب مقررات اعلامی سازمان امور مالیاتی کشور، به عنوان پایانه فروشگاهی فروشنده پذیرفته شده است.

شایان ذکر است درصورتی که اطلاعاتی از خریدار دریافت نموده‌ یا شخص خریدار به شما اطلاعات اعلام نموده باشد، موظف به ثبت صورتحساب الکترونیک بوده و جهت ادامه همکاری، اقدامات به صورت توافقی بین شما انجام شود. بهتر است خریدار به شما پرونده موردنظر خود جهت دریافت اعتبارمالیاتی را اعلام نماید تا برای همان پرونده ثبت صورتحساب را انجام دهید.

در نتیجه، شما به عنوان مؤدی مالیاتی، باید قبل از مهلتی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور تعیین شده است نسبت به ثبت نام و عضویت در این سامانه اقدام نموده و صورتحساب الکترونیک ثبت نمایید. درشرایطی که می‌خواهید از خریدهای خود اعتبار مالیاتی دریافت کنید باید اطلاعات خود را به فروشنده اعلام نموده تا صورتحساب نوع 1(با اطلاعات خریدار) ثبت نماید. صفرتا صد ارسال صورتحساب الکترونیکی توسط شما در کارپوشه سامانه مودیان بررسی شده و تایید یا عدم تایید خود را تعیین می‌نمایید و اعتبار مالیاتی برای شما لحاظ خواهد شد.

Picture of نویسنده: بهاره رئیس دانا - کارشناس مدیریت دانش در کیسان
نویسنده: بهاره رئیس دانا - کارشناس مدیریت دانش در کیسان

بهاره، کار خود را به عنوان کارشناس مرکز تماس آغاز کرد و با پشتیبانی از مشتریان تجربه‌های ارزشمندی کسب کرد. اکنون، بهاره با هدف تبدیل دانش ضمنی به دانش قابل استفاده، مستندات شرکت را جمع‌آوری و به‌روز می‌کند و در تولید محتوای سایت و راهنماها نقش مهمی ایفا می‌کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *