ثبت‌نشدن صورتحساب در سامانه مؤدیان می‌تواند میان اطلاعات فروش، اسناد حسابداری و اطلاعات موجود در کارپوشه مغایرت ایجاد کند. گاهی صورتحساب صادر شده، اما به سامانه ارسال نشده است؛ گاهی نیز اطلاعات معامله به اصلاح نیاز دارد و مهلت معمول ارسال گذشته است. برای رسیدگی به این موارد، امکان ثبت و ارسال صورتحساب‌های موضوع ماده ۹ فراهم شده است.
خوشبختانه با استفاده از این امکان، مؤدیان می‌توانند صورتحساب‌های جامانده از بهار ۱۴۰۴ را با رعایت ضوابط ماده ۹ در سامانه مؤدیان ثبت و ارسال کنند. پیش از اقدام، لازم است نوع صورتحساب، تاریخ معامله و وضعیت ثبت قبلی آن بررسی شود تا اطلاعات به‌درستی و از مسیر مناسب به سامانه ارسال شود.
در ادامه، توضیح می‌دهیم صورتحساب‌های موضوع ماده ۹ چه هستند، چه مواردی را دربرمی‌گیرند و چگونه می‌توان آن‌ها را ثبت و ارسال کرد.
صورتحساب‌های ماده 9 در یک نگاه
امکان ثبت صورتحساب‌های موضوع ماده ۹ برای مؤدیانی فراهم است که صورتحساب‌های آن‌ها از بهار ۱۴۰۴ صادر شده، اما به سامانه مؤدیان ارسال نشده است. همچنین مؤدیانی که صورتحساب‌های ثبت‌شده‌شان به اصلاح، ابطال یا ثبت برگشت از فروش نیاز دارد، می‌توانند مطابق ضوابط مربوط اقدام کنند.
پیش از ارسال، لازم است نوع صورتحساب، تاریخ معامله و وضعیت ثبت قبلی آن مشخص شود تا اطلاعات به‌درستی و از مسیر مناسب به سامانه مؤدیان ارسال شود.
ماده ۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان چیست؟
ماده ۹ به تخلفاتی می‌پردازد که باعث ثبت‌نشدن یا ثبت نادرست معاملات در سامانه مؤدیان می‌شوند: کتمان فعالیت یا معامله، خودداری از صدور صورتحساب از طریق سامانه، و کم‌اظهاری یا بیش‌اظهاری در قیمت یا مقدار فروش.
طبق این ماده، سازمان امور مالیاتی موظف است موارد تخلف را از طریق سامانه به مؤدی اطلاع دهد.
- اگر مؤدی بپذیرد و اطلاعات را در کارپوشه ثبت یا اصلاح کند، صرفاً مشمول جرایم موضوع ماده ۲۲ همین قانون می‌شود.
- اگر مؤدی موارد اعلام‌شده را نپذیرد و از ثبت یا اصلاح آن‌ها در سامانه مؤدیان خودداری کند، سازمان امور مالیاتی موضوع را همراه با اسناد و مدارک اثبات‌کننده به هیئت حل اختلاف مالیاتی ارجاع می‌دهد. در صورت تأیید تخلف توسط هیئت، سازمان می‌تواند با مراجعه به مؤدی یا مطالبه دفاتر و اسناد او، دوره‌های مالیاتی سال تخلف را حسابرسی کند. علاوه بر این، مؤدی مشمول جرایم موضوع ماده ۲۲ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان خواهد شد.
انواع صورتحساب‌های قابل ثبت در چارچوب ماده ۹
| نوع صورتحساب | چه زمانی؟ | نکته مهم |
| اصلی جامانده | معامله انجام شده اما صورتحساب آن در سامانه ثبت نشده است | پیش از ارسال مطمئن شوید همان معامله قبلاً با صورتحساب دیگری ثبت نشده باشد |
| اصلاحی | صورتحساب ثبت شده، اما مبلغ یا مقدار اقلام نیاز به تغییر دارد | همه اطلاعات با صورتحساب اصلاحی قابل تغییر نیست و باید قواعد الگوی مربوط رعایت شود |
| ابطالی | معامله محقق نشده یا اشتباهی رخ داده که با اصلاحی قابل رفع نیست | باید مطابق ضوابط و با ارجاع به صورتحساب مرجع ثبت شود |
| برگشت از فروش | تمام یا بخشی از کالا یا خدمت پس از معامله برگشت داده شده است | اثر برگشت باید در اطلاعات فروش ثبت شود |
صورتحساب‌های اصلاحی، ابطالی و برگشت از فروش «ارجاعی» محسوب می‌شوند و ارتباط آن‌ها با صورتحساب مرجع باید درست ثبت شود.
با کیسان همراه شوید
اگر صورتحساب‌های شما از بهار ۱۴۰۴ تاکنون در سامانه مؤدیان ثبت نشده‌اند، یا برای اصلاح، ابطال و ثبت برگشت از فروش به راهنمایی نیاز دارید، کارشناسان کیسان وضعیت آن‌ها را بررسی می‌کنند و راهنمایی لازم را ارائه می‌دهند. پذیرش نهایی هر صورتحساب، تابع ضوابط و کنترل‌های سامانه مؤدیان است.
قبل از ثبت چه چیزهایی را چک کنیم؟
۱. وضعیت ارسال قبلی
مشخص کنید صورتحساب واقعاً ارسال نشده یا ارسال آن با خطا مواجه شده است. اگر قبلاً با موفقیت ثبت شده باشد، ارسال مجدد ممکن است فروش را دوبار ثبت کند.
۲. تاریخ واقعی معامله
تاریخ باید با اسناد معامله مطابقت داشته باشد. تغییر تاریخ یک معامله قدیمی به تاریخ روز، فقط برای عبور از محدودیت ارسال، میان صورتحساب و مدارک حسابداری مغایرت ایجاد می‌کند.
۳. اطلاعات خریدار و اقلام
مشخصات خریدار، شناسه کالا یا خدمت، مقدار، مبلغ، تخفیف و مالیات و عوارض باید با اسناد مطابق باشد. جامانده بودن صورتحساب، الزام به تکمیل درست اطلاعات را تغییر نمی‌دهد.
۴. صورتحساب مرجع
برای صورتحساب‌های ارجاعی، شماره منحصربه‌فرد مالیاتی مرجع و وضعیت آن مهم است. ابتدا مشخص کنید چه تغییری در معامله رخ داده و کدام نوع صورتحساب برای ثبت آن مناسب است.
۵. نتیجه ثبت
پس از ارسال، پاسخ سامانه و وضعیت صورتحساب را در کارپوشه بررسی کنید. پایان عملیات در نرم‌افزار ارسال به‌تنهایی نشان‌دهنده ثبت موفق نیست.
صورتحساب‌های ماده ۹ را از کجا ببینیم؟
پس از ورود به کارپوشه سامانه مؤدیان و انتخاب پرونده، به بخش «صورتحساب‌ها» و سپس «فروش داخلی» بروید. صورتحساب‌های مرتبط در بخش «صورتحساب‌های موضوع ماده ۹» (بر اساس سال و دوره ایجاد) قابل مشاهده‌اند.
هنگام بررسی، به تاریخ صدور، تاریخ ثبت، موضوع صورتحساب و ارتباط آن با صورتحساب مرجع توجه کنید.
پرسش‌های متداول
آیا ثبت صورتحساب ماده ۹ جریمه را حذف می‌کند؟
خیر. ثبت یا اصلاح صورتحساب به‌معنای معافیت از جریمه نیست. در صورت پذیرش موارد اعلام‌شده و ثبت یا اصلاح آن‌ها، جرایم موضوع ماده ۲۲ همچنان می‌تواند مطرح باشد. بخشودگی جرایم موضوعی جداست و باید بر اساس مقررات و بخشنامه‌های مربوط بررسی شود.
آیا ارسال صورتحساب ماده ۹ پذیرش اعتبار مالیاتی خریدار را تضمین می‌کند؟
خیر، به‌تنهایی نمی‌کند. ثبت موفق صورتحساب و پذیرش اعتبار مالیاتی، هرکدام شرایط خود را دارند. خریدار هم باید صورتحساب درج‌شده در کارپوشه خود و وضعیت مالیات و عوارض آن را بررسی کند.
آیا هر صورتحساب جامانده‌ای با موضوع ماده ۹ قابل ثبت است؟
شرایط هر صورتحساب باید جداگانه بررسی شود. تاریخ صدور، نوع صورتحساب و وضعیت ثبت قبلی در تعیین روش اقدام مؤثر است و تشخیص نهایی با سامانه مؤدیان است.
