مالیات طلا فروشان چگونه محاسبه می‌شود؟

آیا هنگام خرید طلا تا به حال برایتان سؤال شده که مالیات طلا دقیقاً چگونه محاسبه می‌شود؟ یا اینکه چرا مبلغی تحت عنوان مالیات بر ارزش افزوده در فاکتور طلا درج شده است؟ بسیاری از خریداران و حتی برخی فعالان صنف طلا هنوز تصور می‌کنند مالیات بر کل ارزش طلا محاسبه می‌شود، در حالی که قوانین مالیاتی این حوزه در سال‌های اخیر تغییرات مهمی داشته است.

امروزه آگاهی از قوانین مالیات طلا تنها برای طلافروشان و حسابداران ضروری نیست؛ بلکه هر فردی که قصد خرید طلا، سکه یا طلای آب‌شده را دارد، باید با نحوه محاسبه مالیات، معافیت‌های قانونی و تکالیف مالیاتی مرتبط آشنا باشد. عدم اطلاع از این قوانین می‌تواند باعث پرداخت مبالغ اضافی یا برداشت‌های نادرست از فاکتورهای خرید و فروش شود.

در این مقاله به‌صورت کامل و بر اساس آخرین قوانین و مقررات مالیاتی سال ۱۴۰۵، مالیات بر ارزش افزوده طلا، نحوه محاسبه مالیات طلا، مالیات بر عملکرد طلافروشان، وضعیت مالیاتی طلای آب‌شده، معافیت‌های مالیاتی این صنف و مهم‌ترین سؤالات متداول مؤدیان را بررسی می‌کنیم تا با دیدی روشن‌تر نسبت به حقوق و تکالیف مالیاتی خود تصمیم‌گیری کنید.

 

مالیات بر ارزش افزوده طلا چیست؟

بسیاری از خریداران هنگام مشاهده مبلغ مالیات در فاکتور طلا تصور می‌کنند که این مالیات روی کل ارزش طلا محاسبه شده است؛ در حالی که قانون مالیات بر ارزش افزوده برای طلا سازوکار متفاوتی دارد.

به زبان ساده، مالیات بر ارزش افزوده طلا نوعی مالیات غیرمستقیم است که هنگام خرید مصنوعات طلا از مصرف‌کننده دریافت می‌شود. با این حال، از دی‌ماه ۱۴۰۰ و با اجرای قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده، اصل طلای به‌کاررفته در مصنوعات طلا از پرداخت مالیات و عوارض معاف شده است و مالیات تنها به اجرت ساخت، سود فروشنده و حق‌العمل تعلق می‌گیرد.

به همین دلیل، هنگام خرید طلا، مالیات بر ارزش افزوده نباید روی ارزش ذاتی طلا محاسبه شود؛ بلکه فقط بخش خدمات و سود معامله مشمول مالیات است. این تغییر باعث کاهش هزینه خرید طلا برای مصرف‌کنندگان و شفاف‌تر شدن نحوه محاسبه مالیات در این صنف شده است.

 

مالیات طلا

در حوزه طلا چند نوع مالیات مطرح است که نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند:

۱. مالیات بر ارزش افزوده طلا
این مالیات توسط خریدار پرداخت می‌شود اما فروشنده موظف به وصول و پرداخت آن به سازمان امور مالیاتی است.

۲. مالیات بر عملکرد طلافروشان
این مالیات به درآمد و سود سالانه واحد صنفی طلافروشی تعلق می‌گیرد و توسط صاحب کسب‌وکار پرداخت می‌شود.

۳. مالیات مربوط به خرید و فروش سکه
در برخی سال‌ها برای معاملات سکه مقررات خاصی از سوی سازمان امور مالیاتی اعلام می‌شود.

۴. مالیات اشخاص حقیقی سرمایه‌گذار
افرادی که صرفاً برای سرمایه‌گذاری اقدام به خرید طلا می‌کنند، در حال حاضر بابت نگهداری طلا مالیاتی پرداخت نمی‌کنند؛ اما لازم است آخرین قوانین مربوط به مالیات بر عایدی سرمایه را نیز دنبال کنند.

مالیات بر عملکرد طلافروشان چقدر است؟

مالیات بر عملکرد طلافروشان با مالیات بر ارزش افزوده تفاوت دارد.

در مالیات بر عملکرد، درآمد مشمول مالیات طلافروش پس از کسر هزینه‌های قابل قبول محاسبه شده و سپس بر اساس نرخ‌های مقرر قانون مالیات‌های مستقیم تعیین می‌شود.

برای اشخاص حقیقی، نرخ مالیات به‌صورت پلکانی محاسبه می‌شود و برای اشخاص حقوقی نرخ مالیات بر درآمد مطابق مقررات مالیات شرکت‌ها اعمال می‌شود.

همچنین طلافروشان واجد شرایط ممکن است بتوانند از تسهیلات تبصره ماده ۱۰۰ استفاده کنند؛ مشروط بر اینکه سقف‌های فروش و شرایط اعلامی سازمان امور مالیاتی را داشته باشند.

 معافیت‌های مالیاتی طلافروشان

برخی فعالیت‌ها و اقلام در حوزه طلا از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند یا مشمول شرایط خاصی می‌شوند.

مهم‌ترین معافیت، مربوط به اصل طلای به‌کاررفته در مصنوعات طلا است که طبق ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده از پرداخت مالیات معاف شده است.

درباره طلای آب‌شده نیز در عمل اجرت ساخت وجود ندارد؛ بنابراین مالیات بر ارزش افزوده‌ای بابت اجرت ساخت دریافت نمی‌شود و مبنای محاسبه با مصنوعات طلا متفاوت است. با این حال فعالان این حوزه باید آخرین بخشنامه‌های سازمان امور مالیاتی و مقررات سامانه مؤدیان را بررسی کنند.

مشاهده متن قانون

مالیات بر ارزش افزوده طلا چند درصد است؟ (سال ۱۴۰۵)

بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۵، نرخ مالیات بر ارزش افزوده اجرت ساخت، سود و حق‌العمل فروش طلا، جواهر و پلاتین معادل ۱۰ درصد است. در مقابل، اصل طلا همچنان از مالیات بر ارزش افزوده معاف است.

بنابراین در خرید طلا:

• اصل طلا: معاف از مالیات بر ارزش افزوده
• اجرت ساخت: مشمول ۱۰ درصد مالیات
• سود فروشنده: مشمول ۱۰ درصد مالیات
• حق‌العمل فروش: مشمول ۱۰ درصد مالیات

مثال محاسبه مالیات طلا در سال ۱۴۰۵

فرض کنید مشخصات یک قطعه طلا به شرح زیر باشد:

• ارزش اصل طلا: ۲۰ میلیون تومان
• اجرت ساخت: ۲ میلیون تومان
• سود فروشنده: ۱ میلیون تومان

مبنای محاسبه مالیات:

۳,۰۰۰,۰۰۰ = ۱,۰۰۰,۰۰۰ + ۲,۰۰۰,۰۰۰

مالیات بر ارزش افزوده:

۳۰۰,۰۰۰ تومان = ۱۰٪ × ۳,۰۰۰,۰۰۰

مبلغ نهایی قابل پرداخت:

۲۳,۳۰۰,۰۰۰ تومان

در نتیجه، مالیات تنها از اجرت و سود دریافت می‌شود و ارزش اصل طلا مشمول مالیات نیست.

نکات مهم:

✔ طلای دست دوم شامل مالیات بر ارزش افزوده نیست.
✔ هنگام خرید، فاکتور رسمی دریافت کنید تا مالیات به‌درستی محاسبه شده باشد.
✔ اگر فروشنده مالیات را روی کل قیمت طلا اعمال کند، اشتباه است و نباید پرداخت کنید.

بسیاری از طلافروشان خرد و متوسط، به‌جای محاسبه مالیات بر اساس دفاتر و سود واقعی، می‌توانند از سازوکار مالیات مقطوع استفاده کنند. در این روش که در قالب تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم تعریف شده، سازمان امور مالیاتی بر اساس فروش سالانه و ضرایب مشخص، مبلغ مالیات را تعیین می‌کند و مؤدی بدون نیاز به ارسال اظهارنامه و دفاتر قانونی، مالیات خود را پرداخت می‌کند. این گزینه برای طلافروشان، سکه‌فروشان و واحدهای صنفی کوچک باعث کاهش ریسک جریمه، ساده‌تر شدن تکالیف مالیاتی و پیش‌بینی‌پذیر شدن مبلغ مالیات می‌شود.

 

فرمول محاسبه مالیات ارزش افزوده طلا

یکی از پرتکرارترین سوالات خریداران و فروشندگان طلا این است که مالیات دقیقاً از چه بخشی محاسبه می‌شود؟

فرمول قانونی محاسبه مالیات بر ارزش افزوده طلا در سال ۱۴۰۵ به شکل زیر است:

مالیات بر ارزش افزوده = (اجرت ساخت + سود فروشنده + حق‌العمل) × ۱۰٪

نکته مهم این است که ارزش اصل طلا در این فرمول وارد نمی‌شود.

نمونه محاسبه

ارزش طلا: ۱۵ میلیون تومان

اجرت ساخت: ۱٫۵ میلیون تومان

سود فروشنده: ۷۵۰ هزار تومان

مجموع اجرت و سود: ۲٫۲۵۰٫۰۰۰ تومان

مالیات بر ارزش افزوده: ۲۲۵٫۰۰۰ تومان

این مبلغ به قیمت نهایی اضافه می‌شود و خریدار آن را پرداخت می‌کند.

 

مالیات بر ارزش افزوده طلای دست دوم

طبق قانون، طلای دست دوم مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیست، زیرا خرید و فروش آن به‌عنوان یک کالای مصرف‌شده در نظر گرفته می‌شود و نه یک محصول جدید با ارزش افزوده. اما در عمل، برخی از فروشندگان ممکن است هنگام فروش طلای دست دوم، مبلغی را تحت عنوان مالیات یا هزینه اضافی از مشتری دریافت کنند که این کار غیرقانونی است.

چرا طلای دست دوم مالیات ندارد؟

مالیات بر ارزش افزوده فقط روی اجرت ساخت و سود فروشنده اعمال می‌شود. از آنجایی که طلای دست دوم معمولاً بدون اجرت و صرفاً به قیمت طلا فروخته می‌شود، مشمول این مالیات نیست.

 

جدول مقایسه قانون قبل و بعد از دی ۱۴۰۰

طبق بند (ب) ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، اصل طلا، جواهر و پلاتین از مالیات معاف بوده و صرفاً اجرت ساخت، سود و حق‌العمل مشمول مالیات هستند.

نحوه محاسبه ارزش افزوده طلا

قبل از دی ماه سال 1400، محاسبه مالیات برای طلا فروشی بر اساس مجموع قیمت طلا، اجرت ساخت و سود فروشنده صورت می‌گرفت در صورتی که پس از تاریخ یادشده، نحوه محاسبه دستخوش تغییراتی شده و مالیات فقط بر اساس اجرت ساخت و سود فروشنده محاسبه می‌شود. طبق این فرمول برای محاسبه اجرت و مالیات خرید طلا مراحل زیر طی می‌شود:

در ابتدا اجرت ساخت طلا (هزینه‌ای است که طلا فروش برای ساخت و طراحی طلا از مشتری دریافت می‌نماید) به ارزش اصل طلا اضافه می‌شود.

سپس مطابق قانون ۷ درصد سود (هزینه‌ای است که فروشنده بابت سود خود در صورتحساب‌های با الگوی طلا، جواهر وپلاتین لحاظ می‌نماید)در نظر گرفته شده برای فروشنده به این مبلغ اضافه می‌شود.

علاوه بر مبالغ فوق ۹ درصد اجرت ساخت و سود فروشنده نیز به‌عنوان مالیات طلا به این مبلغ اضافه می‌شود.

در نهایت خریدار باید اقدام به پرداخت مالیات طلا در ضمن قیمت نهایی محاسبه شده توسط فروشنده نماید.

مالیات طلا، صرفا به اجرت ساخت طلا و سود فروشنده تعلق می گیرد که باید از طریق سامانه مالیات بر ارزش افزوده به نشانی www.evat.ir پرداخت شود.

یکی از سوالات پرتکرار در زمینه مالیات طلا این است که آیا طلا شامل مالیات بر عایدی سرمایه می شود یا نه؟ در یک بلا مجزا به بررسی این موضوع پرداخته ایم.

 

قانون مالیات طلا

قانون جدید مالیات طلا یا قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده که در تیر ماه سال گذشته، برای اجرا، ابلاغ گردید، در بند (ب) ماده 26 خود، به مالیات طلا و تعیین میزان آن می پردازد.

بند «ب»:

• اصل طلا، جواهر و پلاتین به کار رفته در مصنوعات ساخته‌شده از فلزات مزبور، معاف از مالیات و عوارض است.
• اجرت ساخت، حق ‌العمل و سود فروشنده کالا های موضوع این بند مشمول مالیات و عوارض با نرخ نه درصد ( ۹% ) است.
• پس از راه ‌اندازی سامانه مؤدیان، عرضه‌کنندگان کالا و خدمات مربوط به این بند مکلفند کلیه عملیات خرید و فروش خود را در سامانه مزبور ثبت کنند. درج ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین، اجرت ساخت، حق‌ العمل و سود فروشنده به تفکیک در صورتحساب الکترونیکی الزامی است. در صورت کتمان و یا عدم ثبت تمام یا برخی از معاملات در سامانه مذکور مشمول جریمه‌ای معادل نه ‌درصد ( ۹% ) ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین است که غیر قابل بخشودگی است. این جریمه علاوه بر جریمه مذکور در بند « ب» ماده 36این قانون است.

با توجه به نوسانات قیمت طلا و افزایش معاملات مرتبط با خرید و فروش مصنوعات، سازمان امور مالیاتی نظارت دقیقی بر درآمد این صنف دارد. نکته جالب این است که مالیات در حوزه طلا تنها به فروش محدود نمی‌شود؛ در برخی موارد مانند پرداخت مهریه به صورت سکه یا طلا نیز بحث مالیات مهریه مطرح می‌شود. طبق قانون مالیات مهریه، اگر مهریه به صورت وجه نقد یا سکه پرداخت شود، ممکن است مشمول مالیات بر نقل و انتقال یا ارزش افزوده شود، به‌ویژه زمانی که ارزش مهریه بالا باشد. بنابراین آگاهی از نحوه محاسبه مالیات در هر دو حوزه — چه برای طلافروشان و چه در زمان پرداخت مهریه — می‌تواند از بروز مشکلات حقوقی و مالی جلوگیری کند.

 

 

نحوه ثبت مالیات طلا در سامانه مودیان

یکی از راه‌های ارسال صورتحساب الکترونیک به «سامانه مودیان»، ثبت صورتحساب الکترونیک در بستر وب‌سایت شرکت «داده پردازی کیسان» است و در حال حاضر این خدمت در بستر تعرفه «برنزی» به صورت رایگان ارائه داده می‌شود و در صورتی که صورتحساب الکترونیک دارای خطا باشد، پشتیبانی شرکت «داده پردازی کیسان» به صورت رایگان و بدون هزینه راهنمای شما خواهد بود.

برای استفاده از این خدمات رایگان ابتدا باید در «کارپوشه سامانه مودیان» خود شرکت «داده پردازی کیسان» را انتخاب نموده و یک شناسه یکتا به این شرکت تخصیص دهید.

پس از انجام مراحل عضویت و دریافت شناسه یکتا، باید وارد حساب کاربری خود در «شرکت داده پردازی کیسان» شده و پس از اتصال شناسه یکتا به پایانه فروشگاهی، قراردادی را منعقد کنید.

پس از انعقاد قرارداد، اقدام به ثبت خریداران و کالا/خدمت خود نموده و ثبت صورتحساب را انجام می‌‌دهید و حداکثر تا 4 ساعت آینده در «کارپوشه سامانه مودیان» قابل رویت خواهد بود.

شرکت معتمد مالیاتی کیسان برای سهولت در ثبت و صدور صورتحساب‌های الکترونیکی امکان استفاده از دستگاه کارتخوان اندروید و اپلیکیشن هوشمند موبایل با قابلیت اتصال به سامانه مؤدیان را فراهم نموده و نرم افزار منحصر‌بفردی به نام «زرسان» ارائه داده است.

زرسان قابلیت نصب بر دستگاه‌های کارتخوان اندروید و تلفن های هوشمند با سیستم عامل اندروید یا ios  و هم‌چنین windows را دارد.

جهت رفاه حال مودیان، نرم افزار اختصاصی شرکت «داده پردازی کیسان» به نام «زرسان»، به صورت یک ماهه تستی ارائه می‌گردد تا پس از رضایت، اقدام به استفاده از نرم افزار کنید.

شرط دریافت دستگاه کارتخوان اندروید داشتن حساب در یکی از بانک های سراسر کشور است و تمامی شناسه‌های مورد نیاز شما توسط شرکت «داده پردازی کیسان» تعریف شده و تنها لازم است تا اقلام فروخته شده را انتخاب نموده و سبد خرید را تکمیل کنید تا صورتحساب شما در همان لحظه به «سامانه مودیان» ارسال شود.

فرم دریافت مشاوره رایگان: https://keysuntsp.com/application/

برخی از فیلدهای اجباری در ثبت صورتحساب طلا، جواهر، پلاتین که نیاز است از سمت فروشنده وارد شوند عبارت است از:

• وزن کل/تعداد کل: بر اساس کالا/خدمت انتخاب شده، فیلد مورد نظر تکمیل می‌گردد.
• واحد اندازه گیری و سنجش معتبر بر اساس وزن/تعداد، گرم و عدد است.
• قیمت پایه: مبلغ هر واحد از مقدار کالا / خدمت ارائه شده بدون درنظر گرفتن هیچ‌گونه سود است.
• درصد اجرت ساخت: هزینه‌ای است که طلا فروش برای ساخت و طراحی طلا از مشتری دریافت می‌نماید.
• درصد سود فروشنده: هزینه‌ای است که فروشنده بابت سود خود در صورتحساب‌های با الگوی طلا، جواهر و پلاتین لحاظ می‌نماید.
•  درصد حق العمل: مبلغی که بابت فروش حق‌العمل کاری طلا از خریدار دریافت می‌گردد.
• روی مجموع مبالغ اجرت ساخت، سود فروشنده و حق العمل، به صورت سیستمی «9» درصد ارزش افزوده لحاظ و به مبالغ اضافه می‌گردد.

 

قانون مالیات طلا در سال‌های اخیر تغییرات مهمی داشته است. مهم‌ترین تغییر این است که دیگر اصل طلا مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیست و تنها اجرت ساخت، سود فروشنده و حق‌العمل مشمول مالیات هستند. همچنین نرخ مالیات بر ارزش افزوده این بخش در سال ۱۴۰۵ به ۱۰ درصد رسیده است. آگاهی از این قوانین به خریداران و فعالان صنف طلا کمک می‌کند از محاسبات اشتباه، پرداخت‌های مازاد و جرایم مالیاتی جلوگیری کنند.

 

سوالات متداول

مالیات بر ارزش افزوده طلا چند درصد است؟

در سال ۱۴۰۵ نرخ مالیات بر ارزش افزوده اجرت ساخت، سود و حق‌العمل فروش طلا ۱۰ درصد است و اصل طلا از مالیات معاف است.

مالیات طلا از چه مبنایی محاسبه می‌شود؟

مالیات بر ارزش افزوده طلا از مجموع اجرت ساخت، سود فروشنده و حق‌العمل محاسبه می‌شود و ارزش اصل طلا در محاسبه آن دخالت ندارد.

طلافروشانی که درآمد کمی دارند باید مالیات بپردازند؟

بله؛ اما ممکن است با توجه به شرایط تعیین‌شده توسط سازمان امور مالیاتی، مشمول تسهیلات یا مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ شوند.

مالیات بر درآمد طلافروش چند درصد است؟

مالیات بر درآمد طلافروشان به نوع شخصیت (حقیقی یا حقوقی) و میزان درآمد مشمول مالیات بستگی دارد و نرخ ثابتی ندارد.

آیا مالیات به طلای آب‌شده تعلق می‌گیرد؟

اصل طلای آب‌شده مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیست. نحوه محاسبه مالیات در معاملات این حوزه به ماهیت معامله و مقررات جاری بستگی دارد.

موعد ارسال اظهارنامه مالیاتی طلافروشان کی است؟

اشخاص حقیقی معمولاً تا پایان مهلت مقرر سازمان امور مالیاتی برای ارسال اظهارنامه عملکرد سالانه اقدام می‌کنند. لازم است هر سال اطلاعیه‌های رسمی سازمان بررسی شود.

آیا طلافروش باید در سامانه مؤدیان ثبت‌نام کند؟

بله. عرضه‌کنندگان طلا، جواهر و پلاتین مکلف به ثبت معاملات و صدور صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان هستند.

مالیات بر سود فروش طلا برای اشخاص حقیقی (غیر طلافروش) چطور است؟

در حال حاضر نگهداری و فروش معمول طلا توسط اشخاص حقیقی مشمول مالیات بر ارزش افزوده فروشنده نیست؛ اما لازم است آخرین مقررات مربوط به مالیات بر عایدی سرمایه بررسی شود.

مالیات سکه طلا چطور است؟

سازمان امور مالیاتی ممکن است در برخی سال‌ها برای معاملات سکه مقررات خاصی اعلام کند. بنابراین باید آخرین دستورالعمل‌های سازمان بررسی شود.