عیدی یکی از مهمترین مزایای مزدی کارگران در پایان سال است که مطابق قانون کار به آنها تعلق میگیرد. هر سال با اعلام حداقل دستمزد جدید توسط شورای عالی کار، مبلغ عیدی نیز تغییر میکند؛ زیرا مبنای محاسبه آن مزد روزانه مصوب همان سال است.
در سال ۱۴۰۴ نیز با افزایش حداقل حقوق، مبلغ عیدی نسبت به سال قبل رشد داشته و حداقل عیدی 20 میلیون تومان و سقف آن به حدود ۳۱ میلیون تومان رسیده است. در این مقاله، مبلغ دقیق حداقل و حداکثر عیدی ۱۴۰۴، فرمول محاسبه، مثالهای عددی، نحوه محاسبه برای کمتر از یک سال کارکرد و همچنین مالیات عیدی را بهصورت کاملاً شفاف بررسی میکنیم.
حداقل عیدی سال ۱۴۰۴ چقدر است؟
حداقل عیدی سال ۱۴۰۴ برای کارگران مشمول قانون کار برابر است با:
۲۰,۷۸۱,۹۳۶ تومان
و سقف قانونی عیدی (حداکثر پرداختی):
۳۱,۱۷۲,۹۰۴ تومان
این ارقام بر اساس ۶۰ روز مزد و سقف ۹۰ روز حداقل مزد مصوب سال ۱۴۰۴ محاسبه شدهاند.
چرا هر سال درباره عیدی اختلاف و سؤال وجود دارد؟
با وجود اینکه قانون عیدی سالهاست مشخص است، همچنان بسیاری از کارفرمایان، حسابداران و حتی کارکنان درباره موارد زیر دچار ابهام میشوند:
- آیا عیدی دقیقاً دو برابر حقوق است؟
- سقف قانونی دقیق چقدر است؟
- اگر کمتر از یک سال کار کرده باشیم چطور محاسبه میشود؟
- آیا عیدی مشمول مالیات است؟
- آیا بیمه از عیدی کسر میشود؟
این روزها دغدغه اصلی بسیاری از مؤدیان و مدیران مالی، محاسبه صحیح عیدی بدون ایجاد ریسک مالیاتی یا شکایت کارگری است. اشتباه در محاسبه میتواند منجر به جریمه، اختلاف حقوقی یا هزینه مازاد شود.
بیایید موضوع را دقیق و مرحلهبهمرحله بررسی کنیم.
مبنای قانونی عیدی سال ۱۴۰۴
مبنای پرداخت عیدی، «قانون تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران» است که تحت نظارت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اجرا میشود. طبق این قانون:
کارفرمایان مکلفاند به هر یک از کارگران خود به نسبت یک سال کار، معادل ۶۰ روز آخرین مزد پرداخت کنند، مشروط بر اینکه از ۹۰ روز حداقل مزد قانونی تجاوز ننماید.
بنابراین دو عدد کلیدی داریم:
- کف پرداخت = ۶۰ روز مزد
- سقف پرداخت = ۹۰ روز حداقل مزد
جدول عیدی سال ۱۴۰۴
| عنوان | مبلغ (تومان) |
|---|---|
| حداقل عیدی کامل | ۲۰,۷۸۱,۹۳۶ |
| حداکثر عیدی کامل | ۳۱,۱۷۲,۹۰۴ |
| مبنای قانونی | ۶۰ روز مزد |
| سقف قانونی | ۹۰ روز حداقل مزد |
نحوه محاسبه عیدی ۱۴۰۴
فرمول اصلی:
حداقل عیدی = مزد روزانه × ۶۰
سقف عیدی = حداقل مزد روزانه × ۹۰
اگر نتیجه محاسبه ۶۰ روز مزد از سقف قانونی بیشتر شود، سقف جایگزین خواهد شد.
مثلا
کارگری که حداقل حقوق مصوب سال ۱۴۰۴ را دریافت میکند:
عیدی کامل او:
۲۰,۷۸۱,۹۳۶ تومان
مثال دوم
فرض کنید مزد روزانه فرد بهگونهای باشد که:
۶۰ روز مزد او = ۳۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان
اما چون سقف قانونی ۳۱,۱۷۲,۹۰۴ تومان است،
کارفرما فقط موظف به پرداخت:
۳۱,۱۷۲,۹۰۴ تومان
خواهد بود.
محاسبه عیدی برای کمتر از یک سال کارکرد
اگر فرد کمتر از ۱۲ ماه کار کرده باشد، عیدی به نسبت محاسبه میشود.
فرمول:
عیدی = (ماههای کارکرد ÷ ۱۲) × عیدی کامل
جدول عیدی بر اساس مدت کارکرد
| مدت کارکرد | حداقل عیدی (تومان) | حداکثر عیدی (تومان) |
|---|---|---|
| ۱ ماه | ۱,۷۳۱,۸۲۸ | ۲,۵۹۷,۷۴۲ |
| ۳ ماه | ۵,۱۹۵,۴۸۴ | ۷,۷۹۳,۲۲۶ |
| ۶ ماه | ۱۰,۳۹۰,۹۶۸ | ۱۵,۵۸۶,۴۵۲ |
| ۹ ماه | ۱۵,۵۸۶,۴۵۲ | ۲۳,۳۷۹,۶۷۸ |
| ۱۲ ماه | ۲۰,۷۸۱,۹۳۶ | ۳۱,۱۷۲,۹۰۴ |
عیدی قراردادهای پارهوقت
به قراردادهای پارهوقت نیز عیدی تعلق میگیرد.
مبنای محاسبه:
- حقوق واقعی دریافتی
- به نسبت مدت کار
مثال:
اگر فردی با حقوق ۱۰ میلیون تومان پارهوقت کار کند:
۱۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۲ = ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان
اگر از سقف عبور نکند، همان مبلغ پرداخت میشود.
مالیات عیدی سال ۱۴۰۴
آیا عیدی مشمول مالیات است؟ بله، اما تا سقف معافیت مالیاتی سالانه. اگر مجموع درآمد سالانه فرد از حد معافیت عبور کند، مازاد آن مشمول مالیات حقوق میشود. عیدی مشمول بیمه تأمین اجتماعی نیست، اما ممکن است مشمول مالیات شود.
آیا عیدی مشمول بیمه بیکاری میشود؟
خیر.
چون از عیدی حق بیمه کسر نمیشود، در محاسبه بیمه بیکاری نیز لحاظ نمیشود.
حداقل و حداکثر عیدی بازنشستگان ۱۴۰۴
عیدی بازنشستگان توسط دولت تصویب میشود و معمولاً مبلغی ثابت است. این عدد ارتباط مستقیمی با فرمول ۶۰ و ۹۰ روز مزد ندارد.
عیدی کارمندان دولت
کارمندان مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری هستند. مبلغ عیدی آنها هر سال توسط هیئت وزیران تعیین میشود و معمولاً مبلغ ثابتی است.
عیدی سربازان ۱۴۰۴
سربازان مشمول قانون کار نیستند و عیدی آنها بر اساس بودجه سنواتی نیروهای مسلح تعیین میشود.
محاسبه سنوات سال ۱۴۰۴
سنوات = یک ماه آخرین حقوق به ازای هر سال سابقه
فرمول:
سنوات = حقوق ماهانه × تعداد سالهای کار
سنوات با عیدی متفاوت است و نباید اشتباه گرفته شود.
زمان واریز عیدی سال ۱۴۰۴
رویه معمول:
- کارگران: تا پایان اسفندماه
- کارمندان دولت: معمولاً بهمنماه
- بازنشستگان: بهمن یا اسفند
رایجترین اشتباهات در محاسبه عیدی
۱. پرداخت کمتر از ۶۰ روز مزد
۲. اعمال نکردن سقف ۹۰ روز
۳. کسر بیمه از عیدی (اشتباه رایج)
۴. محاسبه اشتباه برای قراردادهای کوتاهمدت
حداقل عیدی ۱۴۰۴: ۲۰,۷۸۱,۹۳۶ تومان
حداکثر عیدی ۱۴۰۴: ۳۱,۱۷۲,۹۰۴ تومان
فرمول: ۶۰ روز مزد با سقف ۹۰ روز حداقل مزد
برای کمتر از یک سال، به نسبت محاسبه میشود
مشمول بیمه نیست
ممکن است مشمول مالیات شود.
سوالات متداول درباره عیدی سال ۱۴۰۴
۱. مبلغ دقیق عیدی سال ۱۴۰۴ چقدر است؟
حداقل عیدی سال ۱۴۰۴ برابر با ۲۰,۷۸۱,۹۳۶ تومان و حداکثر آن برابر با ۳۱,۱۷۲,۹۰۴ تومان است.
این مبلغ بر اساس ۶۰ روز مزد با سقف ۹۰ روز حداقل مزد محاسبه میشود.
۲. آیا عیدی دقیقاً دو برابر حقوق ماهانه است؟
خیر، لزوماً دقیقاً دو برابر حقوق نیست.
مبنای قانونی، ۶۰ روز مزد است؛ اما اگر نتیجه محاسبه از سقف ۹۰ روز حداقل مزد بیشتر شود، سقف جایگزین میشود. بنابراین برای افرادی با حقوق بالا، عیدی کمتر از دو برابر حقوق ماهانه خواهد بود.
۳. سقف قانونی عیدی ۱۴۰۴ چقدر است؟
سقف قانونی عیدی در سال ۱۴۰۴ برابر با ۳۱,۱۷۲,۹۰۴ تومان است.
هیچ کارفرمایی الزام قانونی برای پرداخت بیشتر از این مبلغ ندارد (مگر بهصورت توافقی).
۴. اگر کمتر از یک سال کار کرده باشیم، عیدی چگونه محاسبه میشود؟
عیدی به نسبت مدت کارکرد پرداخت میشود.
فرمول:
مثلاً اگر ۶ ماه کار کرده باشید، نصف عیدی کامل به شما تعلق میگیرد.
۵. آیا عیدی مشمول مالیات است؟
بله، عیدی ممکن است مشمول مالیات باشد.
اگر مجموع درآمد سالانه فرد از سقف معافیت مالیاتی عبور کند، مازاد آن طبق نرخ مالیات حقوق محاسبه میشود.
۶. آیا از عیدی بیمه کسر میشود؟
خیر.
عیدی مشمول حق بیمه تأمین اجتماعی نیست و از آن حق بیمه کسر نمیشود.
۷. آیا عیدی در محاسبه بیمه بیکاری لحاظ میشود؟
خیر.
چون عیدی مشمول بیمه نیست، در محاسبه بیمه بیکاری نیز لحاظ نمیشود.
۸. عیدی قراردادهای پارهوقت چگونه محاسبه میشود؟
کارکنان پارهوقت نیز مشمول دریافت عیدی هستند.
مبنای محاسبه:
-
حقوق واقعی دریافتی
-
مدت کارکرد
اگر مبلغ محاسبهشده از سقف قانونی بیشتر نشود، همان مبلغ پرداخت میشود.
۹. عیدی بازنشستگان ۱۴۰۴ چقدر است؟
عیدی بازنشستگان با تصمیم دولت تعیین میشود و مبلغی ثابت است.
این مبلغ تابع فرمول ۶۰ و ۹۰ روز مزد قانون کار نیست.
۱۰. عیدی کارمندان دولت چگونه تعیین میشود؟
کارمندان دولت مشمول قانون کار نیستند.
مبلغ عیدی آنها هر سال توسط هیئت وزیران تصویب و بهصورت عدد ثابت اعلام میشود.
۱۱. عیدی سربازان چگونه محاسبه میشود؟
سربازان مشمول قانون کار نیستند و عیدی آنها بر اساس بودجه سنواتی نیروهای مسلح تعیین میشود.
۱۲. تفاوت عیدی و سنوات چیست؟
عیدی = ۶۰ روز مزد (با سقف ۹۰ روز حداقل مزد)
سنوات = یک ماه آخرین حقوق به ازای هر سال سابقه کار
این دو مزایا کاملاً جدا از هم هستند و نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
۱۳. زمان واریز عیدی سال ۱۴۰۴ چه زمانی است؟
رویه معمول به این صورت است:
-
کارگران: تا پایان اسفندماه
-
کارمندان دولت: معمولاً بهمنماه
-
بازنشستگان: بهمن یا اسفند
۱۴. اگر کارفرما عیدی را پرداخت نکند چه باید کرد؟
کارگر میتواند از طریق اداره کار محل اشتغال، شکایت ثبت کند.
عدم پرداخت عیدی تخلف محسوب میشود و کارفرما ملزم به پرداخت آن خواهد بود.
۱۵. آیا کارفرما میتواند بیشتر از سقف قانونی عیدی پرداخت کند؟
بله.
پرداخت بیشتر از سقف قانونی منع ندارد، اما الزام قانونی هم ندارد و به توافق طرفین بستگی دارد.
