در سامانه مؤدیان، عدول و عدم عدول نشان میدهند مبلغ صورتحساب فروش نسبت به حد مجاز فروش باقیمانده در چه وضعیتی قرار دارد. اگر مبلغ صورتحساب از حد مجاز باقیمانده فروشنده بیشتر باشد، صورتحساب با وضعیت عدول ثبت میشود و در صورتی که مبلغ آن در محدوده حد مجاز باشد، وضعیت عدم عدول خواهد داشت. در ادامه، با مفهوم حد مجاز فروش، علت ایجاد عدول، آثار آن و روشهای رفع این وضعیت آشنا میشویم.
حد مجاز فروش در سامانه مؤدیان چیست؟
حد مجاز فروش سقفی است که برای مجموع مبلغ صورتحسابهای الکترونیکی صادرشده توسط مؤدی در هر دوره مالیاتی در نظر گرفته میشود. این حد بر اساس سوابق و اطلاعات مالیاتی مؤدی و مطابق مقررات مربوط تعیین میشود و در کارپوشه سامانه مؤدیان قابل مشاهده است.
برای مؤدیانی که سابقه مالیاتی دارند، حد مجاز فروش بر اساس فروش اظهارشده در دوره مشابه سال قبل که مالیات آن پرداخت شده یا ترتیب پرداخت آن داده شده است، و با رعایت ضوابط مربوط به معافیت سالانه موضوع ماده ۱۰۱ قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه میشود.
بر اساس مقررات، جمع صورتحسابهای الکترونیکی صادرشده در هر دوره مالیاتی، با رعایت شرایط مقرر، نمیتواند از پنج برابر فروش اظهارشده دوره مشابه سال قبل بیشتر باشد. برای واحدهای تازهتأسیس یا واحدهای فاقد سابقه مالیاتی نیز حد مجاز بر اساس ضوابط و سقف تعیینشده در مقررات مربوط محاسبه میشود.
بنابراین، حد مجاز فروش یک عدد ثابت برای همه مؤدیان نیست و میتواند با توجه به سوابق و شرایط مالیاتی هر مؤدی متفاوت باشد.
چه عواملی میتوانند باعث افزایش حد مجاز فروش شوند؟
حد مجاز فروش در شرایط و از مسیرهای پیشبینیشده در مقررات میتواند افزایش پیدا کند. از جمله موارد مؤثر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پرداخت بدهی مالیاتی دوره متناظر سال قبل یا ترتیب پرداخت آن؛
- پرداخت نقدی مالیات و عوارض یا ارائه تضمین مطابق ضوابط؛
- ثبت و تأیید برخی صورتحسابهای خرید نقدی در دوره جاری؛
- پرداخت بدهی مرتبط با برخی معاملات نسیه مطابق شرایط مقرر؛
- ثبت اطلاعات مربوط به واردات کالا در سامانه و کارپوشه.
میزان و نحوه اثرگذاری هر یک از این موارد به شرایط مؤدی و ضوابط مربوط بستگی دارد. بنابراین، پیش از اقدام، وضعیت حد مجاز در کارپوشه باید بررسی شود.
نحوه افزایش حد مجاز فروش در سامانه مؤدیان
در صورتی که حد مجاز فروش برای ادامه فعالیت کافی نباشد، مؤدی میتواند در صورت فراهم بودن شرایط قانونی، درخواست افزایش حد مجاز را از طریق کارپوشه سامانه مؤدیان ثبت کند.
بهطور کلی، مسیر اقدام شامل بررسی وضعیت حد مجاز، فراهمکردن یکی از شرایط مقرر برای افزایش آن و ثبت درخواست از طریق کارپوشه است.
پس از ثبت درخواست و اعمال افزایش حد مجاز، وضعیت صورتحسابهایی که به دلیل کمبود حد مجاز دچار مشکل شدهاند نیز باید مطابق مقررات بررسی و در صورت نیاز اصلاح شود.
معنی کلمه عدول و علت اهمیت آن
اگر مبلغ یک صورتحساب الکترونیکی بیشتر از باقیمانده حد مجاز فروشنده باشد، آن مبلغ از حد مجاز کم نمیشود، اما صورتحساب با برچسب «عدول» ثبت خواهد شد. در این حالت، برای اینکه خریدار بتواند از اعتبار مالیاتی استفاده کند، فروشنده باید بعد از افزایش حد مجاز، یک صورتحساب اصلاحی صادر کند.
به زبان ساده، اگر بخشی از حد مجاز فروشنده قبلاً استفاده شده باشد و مبلغ صورتحساب جدید از مقدار باقیمانده بیشتر شود، صورتحساب وارد وضعیت عدول خواهد شد.
به صورتحسابهای الکترونیکی صادره بیش از حدمجاز فروش اعتبار مالیاتی تعلق نمیگیرد و در این شرایط، غیرفعال بودن کارپوشه مؤدی فروشنده به دلیل تکمیل حدمجاز از طریق سازوکارهای معین به اطلاع فروشنده و خریدار خواهد رسید.
زمانی که فروشنده از حد مجاز خود عبور کرده باشد، روی صورتحساب تگ عدول ثبت میشود و به خریدار اعتباری تعلق نمیگیرد.
اگر روش تسویه صورتحساب نسیه باشد، تا زمان تایید توسط خریدار یا تایید سیستمی به صورت نقدی تلقی میشود و به اندازه کل مبلغ از حد مجاز فروشنده کسر میشود.
اهمیت این اقدام در سامانه مودیان به دلایل زیر است:
- هنگامی که تگ عدول بر صورتحساب ثبت شده باشد اعتبار مالیاتی به خریدار تعلق نمیگیرد.
- وضعیت کارپوشه به غیر مجاز موقت تغییر مییابد.
- تمامی شرکتهای معتمد و شناسههای یکتا در کارپوشه سامانه مؤدیان به دلیل غیر مجاز بودن غیرفعال میشوند.
علت عدول در سامانه مؤدیان چیست؟
علت عدول در سامانه مؤدیان، کافی نبودن حد مجاز فروش باقیمانده برای صورتحساب صادرشده است. به بیان ساده، زمانی که مبلغ صورتحساب جدید از سقف قابل استفاده فروشنده بیشتر باشد، صورتحساب با تگ عدول ثبت میشود.
بنابراین، برای بررسی علت عدول باید ابتدا میزان حد مجاز فروش و مقدار استفادهشده از آن در کارپوشه بررسی شود.
عواملی مانند پرداخت بدهی مالیاتی، پرداخت نقدی یا ارائه تضمین، برخی خریدهای تأییدشده و ثبت اطلاعات مربوط به واردات، در چارچوب مقررات میتوانند در افزایش حد مجاز فروش مؤثر باشند.
عدول از حد مجاز فروش چه اثری دارد؟
مهمترین موضوع در زمان ثبت صورتحساب با وضعیت عدول، اثر آن بر اعتبار مالیاتی خریدار است.
مطابق مقررات مربوط به حد مجاز فروش، صورتحسابی که به دلیل عبور از حد مجاز با تگ عدول ثبت شده است، نمیتواند برای خریدار همان آثار صورتحسابی را داشته باشد که در محدوده حد مجاز صادر شده است. بنابراین، خریدار باید وضعیت صورتحساب را در کارپوشه خود بررسی کند و صرفاً بر اساس تأیید صورتحساب، وجود اعتبار مالیاتی را مفروض نگیرد.
از طرف دیگر، فروشنده نیز باید وضعیت حد مجاز خود را بررسی و در صورت امکان نسبت به افزایش آن و اصلاح وضعیت صورتحساب اقدام کند.
اصلاح فاکتور عدولشده چگونه انجام میشود؟
اگر صورتحسابی با وضعیت عدول ثبت شده باشد، اصلاح آن باید متناسب با وضعیت صورتحساب و مقررات مربوط انجام شود. در مواردی که امکان اصلاح وجود داشته باشد، صورتحساب اصلاحی برای اصلاح اطلاعات صورتحساب قبلی صادر میشود.
در شرایطی که اصلاح صورتحساب امکانپذیر نباشد یا معامله نیاز به ثبت مجدد داشته باشد، ممکن است مطابق مقررات، ابطال صورتحساب و صدور صورتحساب جدید مورد نیاز باشد.
بنابراین، پیش از صدور صورتحساب جدید، باید وضعیت صورتحساب قبلی و علت ایجاد عدول بررسی شود تا از ثبت اشتباه یا ایجاد صورتحسابهای تکراری جلوگیری شود.
تکلیف خریدار در صورت ثبت صورتحساب با وضعیت عدول چیست؟
وقتی فروشنده صورتحسابی را بیش از حد مجاز فروش خود صادر میکند، صورتحساب با وضعیت عدول در سامانه ثبت میشود و خریدار باید وضعیت آن را در کارپوشه خود بررسی کند.
تأیید صورتحساب بهتنهایی به معنای ایجاد اعتبار مالیاتی برای خریدار نیست. در صورتحسابهای دارای وضعیت عدول، اعتبار مالیاتی خریدار مطابق مقررات مربوط به حد مجاز فروش قابل پذیرش نخواهد بود.
بنابراین، اگر خریدار با صورتحسابی دارای تگ عدول مواجه شود، بهتر است پیش از ثبت یا اتکا به آن، وضعیت صورتحساب و اقدامات اصلاحی فروشنده را پیگیری کند.
اگر صورتحساب نسیه باشد، حد مجاز فروش چگونه محاسبه میشود؟
وضعیت صورتحسابهای نسیه نیز در محاسبه حد مجاز اهمیت دارد. تا زمانی که شرایط مربوط به تأیید معامله و نحوه تسویه مطابق ضوابط محقق نشده باشد، نحوه اثرگذاری صورتحساب بر حد مجاز میتواند با صورتحساب نقدی متفاوت باشد.
به همین دلیل، در معاملات نسیه باید وضعیت تأیید صورتحساب، نحوه تسویه و اطلاعات ثبتشده در سامانه مؤدیان بررسی شود و نمیتوان صرفاً بر اساس نسیه بودن معامله، اثر آن بر حد مجاز را نادیده گرفت.
اعتبار مالیاتی چگونه به خریدار تعلق میگیرد؟
در صورتحسابهای الکترونیکی که اطلاعات خریدار در آنها ثبت شده است، صورتحساب پس از ارسال به سامانه مؤدیان در کارپوشه خریدار قرار میگیرد. خریدار میتواند اطلاعات صورتحساب را بررسی و مطابق ضوابط نسبت به آن واکنش نشان دهد.
تأیید صورتحساب، در صورت وجود شرایط قانونی، یکی از مراحل لازم برای شناسایی اعتبار مالیاتی خرید است. با این حال، وضعیت صورتحساب و رعایت الزامات مربوط به حد مجاز فروش نیز باید در نظر گرفته شود.
بنابراین، اگر صورتحساب با تگ عدول ثبت شده باشد، صرف تأیید آن توسط خریدار بهتنهایی موجب ایجاد اعتبار مالیاتی نخواهد شد.
عدم عدول در سامانه مؤدیان
اگر مبلغ صورتحساب الکترونیکی از باقیمانده حدمجاز کمتر یا برابر با آن باشد، به میزان مبلغ صورتحساب الکترونیکی موردنظر از باقیمانده حدمجاز فروشنده کسر و صورتحساب الکترونیکی برچسب «عدم عدول از حدمجاز» خواهد گرفت.
زمانی که حد مجاز فروش از حد تعیین شده توسط سازمان عبور نکرده باشد، صورتحساب دارای تگ عدم عدول است و خریدار میتواند صورتحساب را تایید کند.
پس از تایید خریدار، اعتبار مالیاتی دریافت شده و برای فروشنده نیز بدهی مالیاتی ثبت میشود.
| وضعیت | مفهوم |
|---|---|
| عدم عدول | مبلغ صورتحساب از حد مجاز فروش باقیمانده بیشتر نیست. |
| عدول | مبلغ صورتحساب از حد مجاز فروش باقیمانده بیشتر است. |
نحوه افزایش حد مجاز فروش در سامانه مؤدیان
سامانه مؤدیان مالیاتی برای هر مؤدی یک حد مجاز فروش تعیین میکند. این حد نشاندهنده سقف فروش مجاز ثبتشده بر اساس اطلاعات پرونده مالیاتی، سوابق اظهارنامهها و مدارک کسبوکار است.
برای افزایش حد مجاز فروش، مؤدی باید:
-
مدارک و مستندات فعالیت تجاری خود (مثل قراردادها، فاکتورها و گردش حساب بانکی) را در سامانه بارگذاری کند. در صورتی که یکی از این موارد مثل تراکنش های بانکی از سقف مجاز گردش حساب مشمول مالیات بیشتر باشد احتمالا مجاز به افزایش حد مجاز فروش خود هستید.
-
درخواست افزایش حد فروش را از طریق کارپوشه سامانه مؤدیان ثبت نماید.
-
در صورت نیاز، ممیز مالیاتی ممکن است بررسی یا استعلام تکمیلی انجام دهد.
چه چیزهایی باعث افزایش حد مجاز ماده ۶ میشود؟
در طول یک دوره مالی، چند اتفاق میتواند باعث شود سقف مجاز شما (حد مجاز ماده ۶) بیشتر شود:
- پرداخت بدهیهای قدیمی: اگر بخشی از مالیات دوره مشابه سال قبل هنوز پرداخت نشده و حالا در این دوره پرداخت یا برایش برنامهریزی شود، از تاریخ ثبت پرداخت در کارپوشه، حد مجاز شما بالا میرود.
- پرداخت نقدی یا ارائه تضمین: هر پرداخت نقدی یا ارائه تضمین اضافه، سقف حد مجاز را بیشتر میکند (از تاریخ ثبت در کارپوشه).
- خرید نقدی با صورتحساب الکترونیکی تأیید شده: اگر در این دوره خرید نقدی انجام دهید و صورتحساب الکترونیکی آن توسط خریدار تأیید شود، اعتبارش به حساب میآید (به شرط فعال بودن کارپوشه و داشتن حد مجاز فروش توسط فروشنده).
- پرداخت بدهیهای نسیه دوره قبل: اگر خریدهای نسیه قبلی را در این دوره پرداخت کنید و طرفین معامله آن را تأیید کنند، حد مجاز افزایش مییابد (باز هم به شرط فعال بودن کارپوشه و داشتن حد مجاز فروش).
واردات کالا: هر واردات کالا که در کارپوشه ثبت شده باشد، از تاریخ رسید گمرک باعث افزایش حد مجاز میشود.
علت عدول در سامانه مؤدیان
نحوه تعیین حد مجاز فروش به چه صورتی است؟
حد مجاز فروش مؤدیان مالیاتی (به جز واحدهای تازهتأسیس یا کسانی که پرونده مالیاتی ندارند)، بر اساس یکی از این دو معیار تعیین میشود:
-
میزان فروش اظهارشده در سال قبل که مالیات آن پرداخت یا برای پرداختش برنامهریزی شده باشد.
-
پنج برابر معافیت ماده ۱۰۱ قانون مالیاتهای مستقیم.
هرکدام از این دو رقم که بیشتر باشد، به عنوان حد مجاز فروش محاسبه شده و در کارپوشه مؤدی نمایش داده میشود.
تکلیف خریدار در صورت فروش بیش از حد مجاز
وقتی فروشنده بیشتر از سقف مجاز خودش فروش انجام بده و صورتحساب الکترونیکی رو در سامانه مودیان ثبت کنه، خریدار دو انتخاب دارد:
- تأیید صورتحساب: اگر خریدار صورتحساب رو تأیید کنه (یا به صورت سیستمی تأیید بشه)، طبق ماده ۶ هیچ اعتباری برای خریدار در نظر گرفته نمیشه.
- رد صورتحساب: اگر خریدار صورتحساب رو رد کنه، اون صورتحساب برای فروشنده به عنوان فروش نقدی محسوب میشه و مالیاتش از فروشنده مطالبه میشه. در این حالت هم برای خریدار هیچ اعتباری ثبت نمیشه.
در هر دو حالت، خریدار عملاً اعتباری به دست نمیآورد. وظیفه اصلی بر دوش فروشنده است؛ او باید بعد از افزایش حد مجاز فروش، یک صورتحساب اصلاحی صادر کند تا همه چیز مطابق مقررات ماده ۶ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان باشد.
رفع عدول در سامانه مؤدیان
برای برطرف شدن تگ عدول نیاز است فروشنده در ابتدا از طریق کارپوشه سامانه مؤدیان اقدامات لازم برای افزایش حدمجاز خود را انجام دهد.
برای افزایش حدمجاز اقدامات زیر را انجام دهید:
- پرداخت یا ترتیب بدهی دوره متناظر سال گذشته در دوره جاری
- پرداخت نقدی یا ارائه تضمین برای افزایش حد مجاز
- پرداخت مالیات و عوارض غیر نقدی مربوط به تایید صورتحساب و اطلاعیه واردات در طول دوره
- اطلاعیه پرداخت ثبت شده و تایید شده بابت خریدهای نسیه دوره قبل و دوره جاری
پس از آن یک صورتحساب اصلاحی صادر کند و خریدار صورتحساب اصلاحی را تایید کند.
درصورت عدم تایید صورتحساب، پس از 30 روز تایید سیستمی میشود.
اعتبار مالیاتی چگونه تعلق میگیرد؟
با توجه به اینکه در صورتحسابهای الکترونیکی نوع اول (همراه با اطلاعات خریدار) اطلاعات هویتی خریدار ثبت میشود، پس از صدور و ثبت صورتحساب در سامانه مؤدیان، فرآیند اعتبارسنجی بر اساس شماره اقتصادی انجام میگیرد. این صورتحساب در کارپوشه خریدار قرار میگیرد و در صورت تأیید او، به عنوان اعتبار مالیاتی محسوب خواهد شد. اما قبل از بحث اعتبار مالیاتی لازم است به ثبت فاکتور در سامانه مودیان و پیگیری آن مسلط باشید. اگر زمان کافی برای انجام اینکار ندارید می توانید از طریق شرکت معتمد هوشمند کیسان فعالیت های مالیاتی خود را پیگیری کنید.
اصلاح فاکتور عدولشده چگونه انجام میشود؟
در صورت مشاهده وضعیت عدول، مودی موظف است در بازه زمانی مقرر نسبت به اصلاح فاکتور عدولشده اقدام کند. این اصلاح معمولاً از طریق:
- صدور صورتحساب اصلاحی
- یا در موارد خاص، ابطال و ثبت مجدد صورتحساب
انجام اصلاح بهموقع، از تبدیل شدن عدول به یک ریسک مالیاتی جلوگیری میکند و به حفظ وضعیت مطلوب مودی در سامانه مؤدیان کمک مینماید.
سوالات متداول
معنی عدول چیست؟
عدول در سامانه مؤدیان یعنی مبلغ صورتحساب الکترونیکی صادرشده از حد مجاز فروش باقیمانده فروشنده بیشتر شده و صورتحساب با تگ «عدول» ثبت شده است.
وضعیت حد مجاز عدول به چه معناست؟
این وضعیت نشان میدهد مبلغ صورتحساب از حد مجاز فروش باقیمانده فروشنده عبور کرده است. در این شرایط، صورتحساب با تگ «عدول» مشخص میشود و ممکن است برای خریدار آثار مالیاتی متفاوتی نسبت به صورتحسابهای در محدوده حد مجاز داشته باشد.
عدول و عدم عدول در سامانه مؤدیان چه تفاوتی دارند؟
در عدم عدول، مبلغ صورتحساب در محدوده حد مجاز فروش باقیمانده قرار دارد؛ اما در عدول، مبلغ صورتحساب از حد مجاز باقیمانده بیشتر است.
چرا صورتحساب من در وضعیت عدول قرار گرفته است؟
اگر صورتحساب در وضعیت عدول ثبت شده باشد، معمولاً به این دلیل است که مبلغ آن از حد مجاز فروش باقیمانده فروشنده بیشتر بوده است. برای بررسی دقیق، باید میزان حد مجاز و مقدار استفادهشده از آن در کارپوشه بررسی شود.
چگونه تگ عدول را رفع کنیم؟
ابتدا باید شرایط افزایش حد مجاز فروش بررسی و در صورت فراهم بودن شرایط، درخواست افزایش حد مجاز از طریق کارپوشه ثبت شود. پس از افزایش حد مجاز، وضعیت صورتحساب نیز باید بررسی و در صورت نیاز مطابق مقررات اصلاح شود یا ابطال شده و مجددا ثبت شود.
اگر از حد مجاز فروش عبور نکنیم چه اتفاقی میافتد؟
در صورتی که مبلغ صورتحساب از حد مجاز فروش باقیمانده بیشتر نباشد، صورتحساب با وضعیت عدم عدول ثبت میشود و فرآیند آن مطابق ضوابط مربوط به صورتحسابهای در محدوده حد مجاز ادامه پیدا میکند.
آیا تأیید صورتحساب عدولشده باعث ایجاد اعتبار مالیاتی میشود؟
خیر، صرف تأیید صورتحساب دارای تگ عدول، بهتنهایی موجب ایجاد اعتبار مالیاتی برای خریدار نمیشود و وضعیت صورتحساب باید مطابق مقررات مربوط به حد مجاز فروش بررسی شود.
آیا برای رفع عدول باید صورتحساب را ابطال کرد؟
لزوماً خیر. بسته به علت ایجاد عدول و وضعیت صورتحساب، ممکن است پس از افزایش حد مجاز، صورتحساب اصلاحی صادر شود یا در شرایط خاص، ابط
